Nederland heeft een nieuwe Energiewet | 06-januari-2026 |

Sinds 1 januari heeft Nederland een nieuwe Energiewet. De wet biedt een toekomstbestendig kader voor de energietransitie. Voor bedrijven, huishoudens en netbeheerders komen er meer mogelijkheden om energie flexibel te gebruiken en zo de netcapaciteit beter te benutten. Tegelijk wordt de uitwisseling van data goed geregeld. Dat dit alles goed wordt vastgelegd is belangrijk om het energiesysteem te moderniseren.

Met de nieuwe Energiewet wordt een moderniseringsslag gemaakt. De regels sluiten beter aan bij het nieuwe energiesysteem, met meer duurzame lokale energieproductie, opslag en het beter benutten van de netcapaciteit. Ook verdwijnen onnodige verschillen tussen regels voor gas en elektriciteit en wijzigen verschillende begrippen in de nieuwe wet. Voor regelgeving rond warmte en waterstof lopen aparte trajecten.   

Voor netbeheerders is de komst van de Energiewet belangrijk omdat het meer mogelijkheden biedt om het elektriciteitsnet beter te benutten. Dat is belangrijk omdat een modern energiesysteem de beschikbare netcapaciteit zo goed mogelijk benut. Netbeheerders kunnen straks bijvoorbeeld meer innovatiemogelijkheden, uitgebreidere cable pooling (meer partijen op dezelfde aansluiting) en energiehubs mogelijk maken.  

Meer flexibel energiegebruik om het net beter te benutten 

Eerder lag de focus van de energietransitie hoofdzakelijk op het vergroten van de productie van hernieuwbare energie en elektrificatie. Inmiddels is daar het belang van flexibel energiegebruik bijgekomen. Door de energievraag meer af te stemmen op de beschikbaarheid van duurzame energie hebben we minder fossiele energie nodig. 

Daarbij speelt dat energieproductie eerder alleen centraal plaatsvond. Nu een groot deel van de hernieuwbare energie lokaal wordt geproduceerd, ontstaat er ook een lokale behoefte om het net zo goed mogelijk te benutten. Netcongestie is immers tijd- en plaatsgebonden. Een modern energiesysteem vraagt daarom om oplossingen die lokaal op het juiste moment kunnen acteren.  

Meer grip op de energierekening  

Veel huishoudens en bedrijven hebben inmiddels zonnepanelen aangeschaft. Zij zijn niet langer alleen energieconsument, maar produceren ook actief energie. Met de nieuwe Energiewet komen er meer mogelijkheden voor actieve afnemers om onderdeel te worden van de energiemarkt, worden er wettelijke kaders gesteld aan nieuwe technologieën, nieuwe productielocaties en is het wettelijk kader voorbereid op nieuwe vormen van energiedelen.  

Daarnaast wordt het eenvoudiger voor huishoudens en bedrijven om hun eigen data in te zien of te delen met dienstverleners zoals een prijsvergelijker of energieverbruiksmanager. Daarbij worden duidelijke kaders gesteld voor de metingen, datakwaliteit, privacy, identificatie, bescherming en beveiliging van de energiedata. Hierdoor zijn consumenten beter geïnformeerd, kunnen zij bewuster omgaan met energie en krijgen zij meer grip op hun energierekening. 

Bron en afbeelding: Netbeheer Nederland