Esthetiek en energieopwekking

Glendyne zonnelei

De energietransitie vraagt om innovatieve oplossingen, óók op het hellende dak. Maar wie werkt met natuurleien weet dat esthetiek en techniek niet altijd vanzelf samengaan. Grote, opbouwzonnepanelen verstoren het ritme van een leidak en zijn op monumenten vaak zelfs uitgesloten. Met de introductie van de innovatieve ‘Glendyne zonnelei’ brengt BDS Leikon daar verandering in. Directeur Jules Bogaerts, zijn compagnon Chris Oortjes, mede-eigenaar van BDS Leikon en communicatiemanager Rik Brunsveld vertellen over het gebruiksvriendelijke product dat de leidekker gewoon kan mee dekken.

De nieuwe zonnelei is ontwikkeld op basis van de Canadese Glendyne-lei en sluit naadloos aan bij de maatvoering, textuur en uitstraling van deze hoogwaardige natuursteen. De ontwikkeling van de zonnelei kwam niet uit het niets. Bogaerts: “De Engelse vertegenwoordiger van Glendyne was op zoek naar een esthetisch passend PV-systeem voor zijn leien. In samenwerking met het Belgische bedrijf Smartroof werd een bestaand Frans systeem doorontwikkeld.” “Het oorspronkelijke product was bedoeld voor Franse leien,” legt Oortjes uit. “Wij hebben het verder verfijnd zodat het qua formaat, kleur en uitstraling perfect past bij de Glendyne-lei.” De zonnelei heeft dezelfde lengte als een reguliere lei, maar is breder. Net als bij traditionele dekking blijft ongeveer een derde zichtbaar; de rest verdwijnt onder de bovenliggende laag voor waterdichtheid. Het PV-gedeelte bevindt zich in het zichtvlak. De lijnen van het dak blijven daarmee behouden, de zonnelei bevestig je net als de leien met eenzelfde haakbevestiging. Het nieuwe model, bedoeld voor de Engelse en Nederlandse markt, heeft een subtieler uiterlijk: de PV-cellen zijn minder zichtbaar geïntegreerd in een donker paneel met beperkte reflectie.

Getest op duurzaamheid en veiligheid

Hoewel het basissysteem al gecertificeerd was, koos BDS Leikon ervoor het aangepaste model opnieuw te laten testen. In een gespecialiseerd laboratorium van de Universiteit van   Luik worden onder meer hagelbestendigheid, stormbelasting, brandveiligheid en levensduur onderzocht. De panelen zijn ontwikkeld voor een technische levensduur van 40 tot 50 jaar, passend bij de levensverwachting van een natuurleidak. Het rendement ligt in lijn met reguliere standaardpanelen; alleen de topsegment-panelen presteren iets hoger. Een belangrijk verschil zit in de veiligheid. In tegenstelling tot grote geïntegreerde indaksystemen die in het nieuws kwamen vanwege brand-gevoeligheid en beperkte ventilatie behouden deze zonneleien voldoende doorluchting. Ze worden als de leien zelf verwerkt op panlatten met minimale ventilatieafstand, conform traditionele dakopbouw. Elke zonnelei is voorzien van een by-pass-schakeling. Valt één paneel uit, dan blijft de rest van de string functioneren. Monitoring verloopt via een app die opbrengst en prestaties per paneel inzichtelijk maakt. Vervanging is modulair mogelijk zonder het hele dakvlak te demonteren.

Installatie: dakwerk, geen elektrawerk

Een van de speerpunten in de ontwikkeling was verwerkbaarheid. De zonnelei wordt tijdens het dekken geïntegreerd. De leidekker hoeft geen elektricien te zijn: connectoren zijn foutloos te koppelen en de string eindigt in een nette dakdoorvoer. De aansluiting op omvormer en eventuele batterijinstallatie gebeurt door een erkend installateur. “Het is eigenlijk makkelijker dan normaal leidekken,” stelt Brunsveld. “Je verwerkt grotere elementen, van een meter breed, maar volgt hetzelfde principe.” Bij het eerste project is begeleiding vanuit BDS Leikon aanwezig. Latafstand, dakhelling en positionering worden vooraf uitgewerkt. Ook in de offertestadiumfase denkt het bedrijf mee over legpatroon, opbrengstberekening en esthetische indeling. “Wij zorgen ook voor het contact met de installateur die de panelen aan de binnenzijde verder koppelen.”

Monumentaal

De zonnelei is inmiddels toegepast op meerdere monumentale projecten, waaronder panden die onder zware Unesco-regelgeving vallen. Dat biedt perspectief voor de Nederlandse monumentensector. Kerken, overheidsgebouwen en historische villa’s hebben vaak grote dakvlakken en hoge energievraag. Warmtepompen vragen veel vermogen; geïntegreerde zonneleien kunnen een deel van die behoefte compenseren zonder het historische karakter aan te tasten. “Zelfs binnen Unesco-kaders wordt erkend dat hernieuwbare energie noodzakelijk is,” aldus Brunsveld. “Als je dat esthetisch verantwoord kunt oplossen, opent dat deuren.”

Nieuwbouw en villamarkt

Hoewel het grootste deel van de leimarkt renovatie betreft, ziet BDS Leikon ook kansen in hoogwaardige nieuwbouw. Architecten herontdekken natuurleien vanwege hun duurzaamheid en uitstraling. Chris Oortjes: “Voor luxevilla’s is esthetiek vaak doorslaggevend. Een strak ontworpen leidak verliest zijn karakter wanneer standaard zonnepanelen erop worden gemonteerd. De zonnelei biedt dan een geïntegreerd alternatief dat het ontwerp respecteert.” Hij geeft aan dat het product zich niet richt op prijs gedreven projectbouw. “Wij focussen ons op monumenten, overheidsgebouwen en het hogere segment waar uitstraling en kwaliteit leidend zijn.” GLENDYNE:

Canadese kwaliteit

De basis van het systeem is de lei van Glendyne uit Québec, Canada. Deze groeve staat internationaal bekend om haar homogene, donkere leisteen met hoge druk- en buigsterkte. De steen kenmerkt zich door lage waterabsorptie, maatvastheid en een verwachte levensduur van meer dan een eeuw. Wereldwijd wordt leisteen gewonnen in onder meer Spanje, China, Brazilië en Canada. Europese mijnen in Wales, Duitsland en Frankrijk zijn grotendeels gesloten of kleinschalig geworden. Binnen dat spectrum positioneert Glendyne zich in het hogere kwaliteitssegment. Door exclusief dealerschap voor Nederland en Duitsland combineert BDS Leikon de Canadese lei met het geïntegreerde PV-systeem.

Marktverwachting

De Nederlandse markt voor natuurlei-en is stabiel. Geen modetrend, maar een niche met vaste positie binnen monumentenzorg en hoogwaardige bouw.  De Glendyne zonnelei voegt daar een toekomstbestendig element aan toe: energieopwekking zonder concessies aan uitstraling. Volgens Bogaerts ligt daar de kracht: “Je hoeft niet te kiezen tussen duurzaamheid en esthetiek. Je kunt het combineren.” Of het product een grote vlucht neemt, zal de markt uitwijzen. Maar binnen het segment waar vakmanschap, erfgoed en energie samenkomen, lijkt de zonnelei een logische volgende stap. Voor de leidekker betekent het vooral een uitbreiding van het ambacht: traditioneel dekken, met geïntegreerde techniek. En daarmee blijft het hellende dak niet alleen een histo-risch, maar ook een toekomstgericht element in de gebouwde omgeving. 

BDS Leikon dakmaterialen groothandel

BDS Leikon is voortgekomen uit BDS Trading, een groothandel in dakmaterialen met focus op het hellende dak. Het bedrijf levert bevestigingsmaterialen, folies, loodvervangers en accessoires aan dakdekkers en dakmeesters in heel Nederland. De naam Leikon gaat terug tot midden jaren tachtig, toen Hans van Loon de Nederlandse handelstak van een Frans leibedrijf overnam en uitbouwde tot een gevestigde naam in de Nederlandse leimarkt. Bij zijn naderende pensioen nam BDS de activiteiten over en besloot de vertrouwde merknaam te behou-den. Daarmee ontstond BDS Leikon: een combinatie van handelsbreedte en leivakmanschap. Volgens communicatiemanager Rik Brunsveld was het behoud van de naam bewust: “Leikon is sinds 1980 een begrip in de Nederlandse markt. Het zou zonde zijn dat te laten verdwijnen. Hans denkt nog steeds met ons mee en adviseert. Zijn expertise gaat in ieder geval niet verloren.” Met de uitbreiding naar zonneleien biedt het bedrijf nu een compleet gamma: natuurleien, PV-integratie, bevestiging en bijbehorende systemen.

« Overzicht