Dubbele vergrijzingsklap voor de bouw: mbo-instroom dekt nog niet de helft van vervangingsvraag | 01-februari-2026 |

Aannemers die hopen dat het personeelstekort tijdelijk is, komen bedrogen uit. Een nieuwe analyse van instroomcijfers (mbo niveau 2/3) versus de pensioenuitstroom (beroepsgroep bouwarbeiders) toont een structureel gat van tienduizenden vakmensen. De uitstroom versnelt bovendien, omdat een derde van de zittende vakmensen aangeeft de bouwplaats financieel gezien vroegtijdig te kunnen verlaten. Dat blijkt uit een analyse van CBS-cijfers en recent panelonderzoek onder werkenden in de bouw door VGMbox. 

De cijfers schetsen een somber beeld voor de capaciteit op de bouwplaats. Om alleen al de natuurlijke vergrijzing van 64.000 oudere vakmensen op te vangen, zijn er jaarlijks ruim 5.300 nieuwe gediplomeerden nodig.

De realiteit blijft daar ver bij achter. Hoewel het aantal geslaagden voor mbo-niveau 2 en 3 (richting Bouw & Infra) de laatste jaren steeg naar 3.510 in 2024, is dit structureel te weinig. Gemiddeld studeerden er de afgelopen negen jaar slechts 2.726 vakmensen per jaar af. Zelfs in het gunstigste scenario, waarin iedere gediplomeerde daadwerkelijk de bouw in gaat, ontstaat er de komende twaalf jaar een tekort van ruim 20.000 vakmensen.

Vroegtijdige uitval als versneller 

Het feitelijke tekort zal naar verwachting veel eerder en heviger voelbaar zijn. Uit een panelonderzoek in opdracht van VGMbox onder 525 werkenden in de bouw,- transport- en industriesector blijkt dat veel bouwvakkers de officiële pensioengerechtigde leeftijd niet zullen halen:

22% geeft aan het werk fysiek niet vol te kunnen houden tot het pensioen. Nog eens 21% twijfelt hieraan.
De animo om eerder te stoppen is groot (63%). Cruciaal is dat een aanzienlijk deel (33%) verwacht dat dit financieel ook daadwerkelijk mogelijk is. Deze groep wordt gesteund door de 'zwaarwerkregeling' in de nieuwe cao, die oudere werknemers in de bouw de mogelijkheid biedt om tot drie jaar voor de AOW-leeftijd te stoppen, tegen een bruto uitkering van 2.522,95 euro per maand in 2026. 

Dweilen met de kraan open 

Paul Bongenaar van VGMbox spreekt van een 'dubbele vergrijzingsklap'. "Niet alleen gaan er tienduizenden ervaren timmermannen en metselaars met pensioen, een groot deel vertrekt door de zwaarwerkregeling ook nog eens jaren eerder dan voorheen. Maatschappelijk gezien is dat zeer terecht voor deze zware beroepen, maar operationeel gezien stevenen we af op een infarct. We vragen een steeds kleinere groep jongeren om het werk over te nemen, terwijl de bouwopgave in Nederland alleen maar groeit. De licht stijgende instroom is hoopvol, maar op dit moment dweilen met de kraan open", aldus Bongenaar.

Foto's: VGMbox